Trước tình trạng bệnh sán lá gan lớn (SLGL) ở người bùng phát mạnh ở nhiều tỉnh, thành phố, đặc biệt là khu vực miền Trung - Tây Nguyên, Bộ Y tế vừa có quyết định ban hành “Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh SLGL ở người”.
Người bị nhiễm bệnh SLGL là do ăn sống các loại rau mọc dưới nước (rau ngổ, rau nhút, rau cần, cải soong…) hoặc uống nước có nhiễm ấu trùng sán chưa nấu chín. Ấu trùng sán vào dạ dày, xuống tá tràng đến gan, đục thủng bao gan, xâm nhập vào nhu mô gan gây tổn thương gan. SLGL ký sinh chủ yếu ở mô gan, nhưng trong giai đoạn xâm nhập, sán có thể di chuyển lạc chỗ và gây tổn thương ở các cơ quan khác như thành ruột, thành dạ dày, thành bụng, đôi khi có trong bao khớp. Sau đó, sán xâm nhập vào đường mật trưởng thành và đẻ trứng. Tại đây, sán gây tổn thương biểu mô đường mật, tắc mật, viêm và xơ hóa đường mật thứ phát, có thể gây ung thư đường mật; viêm tụy cấp và là yếu tố gây bội nhiễm.
Các biểu hiện lâm sàng của bệnh do SLGL gây nên thường không đặc hiệu, tùy thuộc vào giai đoạn phát triển và vị trí sán ký sinh cũng như số lượng ấu trùng sán xâm nhập vào cơ thể người.
Người mắc bệnh SLGL có các triệu chứng toàn thân:
- Mệt mỏi, biếng ăn, gầy sút.
- Sốt thất thường, có thể sốt cao, rét run hoặc chỉ sốt thoáng qua rồi tự khỏi.
- Thiếu máu (da xanh, niêm mạc nhợt) thường gặp ở các trường hợp nhiễm bệnh kéo dài, đặc biệt là trẻ em.
Các triệu chứng tiêu hóa thường gặp:
- Đau bụng vùng hạ sườn phải lan về phía sau, hoặc đau vùng thượng vị và mũi ức (tính chất đau không đặc hiệu, có thể đau âm ỉ, đôi khi đau dữ dội, cũng có trường hợp không đau bụng).
- Bệnh nhân có cảm giác đầy bụng, khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn.
- Một số bệnh nhân có biểu hiện lâm sàng của biến chứng tắc mật, viêm đường mật, viêm tụy cấp, xuất huyết tiêu hóa…
- Khám lâm sàng thấy gan to hoặc bình thường, mật độ mềm, ấn đau, có dấu hiệu ấn kẽ liên sườn, có thể có dịch trong ổ bụng, đôi khi có viêm phúc mạc.
Ngoài ra, còn có các triệu chứng khác (hiếm gặp) như:
- Đau nhiều khớp, đau cơ, đỏ da.
- Ho, khó thở hoặc có ban dị ứng, mẩn ngứa ngoài da, tràn dịch màng phổi.
- Các triệu chứng biểu hiện sự tổn thương tổ chức nơi sán ký sinh lạc chỗ như khớp, vú, hoặc các cơ quan khác.
Nhiễm SLGL liên quan đến thói quen và tập quán ăn uống của người dân. Vì vậy, phòng bệnh là vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết. Không nên ăn sống các loại rau mọc dưới nước, không uống nước lã. Khi nghi ngờ nhiễm SLGL, phải đến cơ sở khám chữa bệnh để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
| 
