Rừng phòng hộ đầu nguồn hồ Núi Một có bị tàn phá ?
8:25', 20/2/ 2006 (GMT+7)

Báo Bình Định ngày 17-1-2006 có đăng bài "Rừng đầu nguồn hồ Núi Một bị rút ruột", phản ảnh tình trạng một số diện tích rừng đầu nguồn tại khu vực làng Canh Tiến, xã Canh Liên (Vân Canh) bị chặt phá trái phép. Sau đó, Sở NN-PTNT có công văn phản hồi (do bà Võ Xuân Hiền - Phó Giám đốc Sở ký ngày 27-1-2006) cho rằng bài báo phản ảnh sai sự thật. PV Báo Bình Định đã có thêm những khảo sát mới và tường trình từ rừng phòng hộ đầu nguồn hồ Núi Một.

 

Nhiều cây rừng có chu vi cả vòng tay ôm không hết đã bị chặt hạ (ảnh chụp tại khu vực Suối Bùn).

 

* Tường trình từ rừng đầu nguồn hồ Núi Một

Theo phúc đáp của Sở NN-PTNT, qua kiểm tra, số diện tích rừng được người dân làng Canh Tiến trồng keo lá tràm và bạch đàn thuộc 8 rẫy của 8 hộ với tổng diện tích 9,1 ha ở các tiểu khu 338, 347b xã Canh Liên và tiểu khu 347a xã Canh Hiệp. Trong đó, 1,8 ha thuộc đất Lâm trường Hà Thanh quản lý và 7,3 ha đất sản xuất nông nghiệp thuộc địa phương quản lý (6,4 ha đã được UBND huyện Vân Canh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). "Tất cả diện tích kiểm tra trên là đất sản xuất nông nghiệp và nương rẫy cũ được sản xuất từ năm 1992 đến nay". Tuy nhiên, theo khảo sát của chúng tôi, số diện tích rừng bị phá ở đây thực tế không giống như số liệu và tính chất vụ việc mà Sở NN-PTNT phản hồi.

Ngày 12-2 vừa qua, nhóm PV Báo Bình Định tiếp tục khảo sát một số diện tích rừng đầu nguồn hồ Núi Một, và đã phát hiện thêm một số diện tích rừng bị chặt phá (không kể các điểm đã nêu trong bài báo trước). Tại khu vực rừng Suối Bùn, chúng tôi phát hiện một khoảnh rừng vừa mới chặt phá không lâu, ước tính khoảng 3 ha. Tại đây có hàng trăm gốc cây lớn đường kính từ 20 cm đến 40 cm đã bị triệt hạ và trồng mới keo lai, bạch đàn đã lên cao khoảng 30 cm. Lối dẫn vào khoảnh rừng này còn hằn sâu vết bánh xe "công nông" chuyên chở củi, gỗ từ mùa khô năm trước. Gần rẫy này, còn một khoảnh rừng khác cũng bị chặt phá với diện tích gần 1 ha, nhưng chưa thấy trồng một loại cây gì. Tại khu vực Vực Rễ, cách mép nước hồ khoảng 3 mét có một thửa rừng lớn trồng keo lai đã lên cao từ 2 đến 3 mét (không xác định được diện tích vì cây đã lên cao che tầm quan sát). Nhiều gốc cây to bị chặt còn che lấp dưới tán keo. Tại khu vực đội 10, chúng tôi phát hiện thêm 3 khoảnh rừng bị triệt phá với diện tích khoảng 8 ha, vô số gốc cây rừng có đường kính khoảng 15 cm đến 30 cm đang còn tại hiện trường.

 

Tấm bảng này nói lên rằng ở tiểu khu 338 ít ra cũng đã có 120ha rừng được giao khoán quản lý, bảo vệ.

 

Tại tiểu khu 338, chúng tôi thấy trên một gốc cây lớn treo một tấm bảng bằng kim loại có viết chữ bằng sơn đã cũ, với nội dung: "Đ.V.RIÊNG - TK: 338 - K5 - L3+4 - DT: 50 HA, và Đ.V.HOANG - TK 338 - K5 - L 1+2 - DT: 70 ha". Theo giải thích của các nhân viên quản lý hồ Núi Một, đây là tấm biển ghi mốc giới giao khoán quản lý, bảo vệ rừng cho 2 hộ dân. Nhưng chỉ cách tấm biển ấy chừng 100 mét về phía rừng của Đ.V.RIÊNG có một khoảnh rừng khoảng 1 ha đã bị chặt trụi gốc và đã trồng một ít cây chuối, dứa. Phía rừng Đ.V.HOANG (cách tấm biển chừng 150 mét) có một khoảnh rừng rộng chừng 2 ha vừa bị đốn, dấu chặt gốc còn nguyên, và mới được trồng bạch đàn. Theo phản hồi của Sở NN-PTNT, diện tích rừng bị phá mà Báo Bình Định đã nêu là "đất sản xuất nông nghiệp, nương rẫy cũ, không phải là rừng nên không giao khoán cho dân quản lý, bảo vệ". Vậy nội dung tấm biển trên nói lên điều gì?

Theo ý kiến phản hồi của bà Võ Xuân Hiền, trong quá trình xử lý thực bì để trồng rừng, hộ ông Tống Sỹ Hổ đã chặt một số cây trong rẫy có đường kính phổ biến từ 8 - 10 cm để khỏi rợp bóng cây trồng. Trong đó, tại vị trí tọa độ (0280.671, 1519.557) ông Hổ đã chặt 1 cây bằng lăng có đường kính gốc 45 cm. Tuy nhiên, theo khảo sát của chúng tôi tại các điểm bị chặt phá, thì không chỉ 1 cây bằng lăng có kích cỡ lớn, mà có hàng trăm cây lớn đã bị chặt trong mùa khô 2005, còn trơ lại gốc, một số cây lớn bị đốn ngã còn nằm ngay hiện trường. Qua tìm hiểu, chúng tôi được biết, sở dĩ những cây có đường kính lớn chưa được vận chuyển đi vì lo sợ cơ quan chức năng phát hiện phá rừng nên bỏ lại chờ "giải quyết" sau.

 

Dấu bánh xe "công nông" vận chuyển gỗ, củi vẫn còn nguyên tại khu vực Suối Bùn.

 

* Sản xuất nông nghiệp trong lưu vực hồ ?

Theo lý giải của Sở NN-PTNT, số diện tích trồng keo và bạch đàn tại khu vực làng Canh Tiến là đất sản xuất nông nghiệp, nương rẫy cũ, được người dân sản xuất liên tục từ năm 1992 đến nay (6,4 ha đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Tuy nhiên, những diện tích rừng bị chặt phá mà chúng tôi đã phát hiện và phản ánh đều được tổ quản lý hồ Núi Một (thuộc Xí nghiệp Khai thác công trình thủy lợi 4) khẳng định là thuộc lưu vực lòng hồ, nếu cá nhân, đơn vị nào được phép sản xuất ở khu vực nói trên cũng phải được thông qua các đơn vị quản lý hồ, nhưng đến thời điểm hiện nay các đơn vị đều chưa thấy ai xin phép. Nếu có việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân để sản xuất nông nghiệp trong lưu vực hồ cũng là việc làm trái pháp luật, trái với Pháp lệnh về quản lý khai thác công trình thủy lợi do Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa X ban hành năm 2001, và Quyết định số 127/2003/QĐ-UB của UBND tỉnh về nội quy bảo vệ công trình thủy lợi. Theo điều 1 khoản 4 của QĐ 127, đối với khu vực lòng hồ, vùng phụ cận bảo vệ công trình được tính từ đường biên có cao trình bằng cao trình đỉnh đập trở xuống phía lòng hồ. Cao trình của đỉnh đập hồ Núi Một là 51.7, mực nước hiện tại đang ở cao trình 46.2, qua khảo sát, số diện tích rừng bị tàn phá đều nằm trong khu vực bảo vệ hồ và đều ở cao trình từ 46.5 đến 48.5.

Hồ Núi Một có dung tích chứa 110 triệu m3 nước, lưu vực lòng hồ rộng 110 km2 thuộc địa bàn 2 huyện An Nhơn, Vân Canh, có nhiệm vụ tưới cho 7.000 ha đất sản xuất nông nghiệp ở Tây Sơn, An Nhơn, Tuy Phước. Ngoài ra, còn cung cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản cho các xã khu Đông Tuy Phước, An Nhơn, Phù Cát.

Khi bài báo này chuẩn bị lên khuôn thì chúng tôi nhận được thông tin tại khu vực Suối Chùa, (ở phía tây nam, cách làng Canh Tiến vài km), có khoảng 10 ha rừng đã bị chặt phá. Như vậy, theo chúng tôi số diện tích rừng bị tàn phá không chỉ dừng lại ở con số hàng chục ha mà có thể cao hơn rất nhiều, trái với sự khẳng định chỉ có 9,1 ha đất nông nghiệp và đất nương rẫy cũ như kết quả kiểm tra của Sở NN-PTNT.

Phản ánh lại vấn đề này, chúng tôi không muốn "đôi co" với Sở NN-PTNT, điều quan trọng là các ngành chức năng cần khẩn trương có biện pháp kiểm tra chặt chẽ và ngăn chặn kịp thời nạn tàn phá rừng phòng hộ hồ Núi Một, đừng để "cái sảy nảy cái ung" làm ảnh hưởng đến việc giữ cân bằng sinh thái và bảo vệ an toàn hồ chứa nước.

  • Nguyễn Hân - Ngọc Diên
In trang Gửi phản hồi

CÁC TIN KHÁC >>
Sẽ lắp đặt thêm trên 30 trạm phát sóng MobiFone  (20/02/2006)
Đàn bò sữa giảm mạnh  (19/02/2006)
Sẽ có trung tâm sản xuất giống cá nước ngọt cấp 1  (19/02/2006)
BIDIPHAR được phép khai thác và tinh chế khoáng sản  (17/02/2006)
Thông qua quy hoạch Khu đô thị và du lịch Hà Thanh  (17/02/2006)
Thêm một đường dây tải điện trung áp về Quy Nhơn  (17/02/2006)
Cá cảnh lên núi  (17/02/2006)
Dự án của chúng tôi đảm bảo hài hòa lợi ích giữa đôi bên  (17/02/2006)
Trồng 1.067 ha mía mới trong năm 2006  (17/02/2006)
Lượng khách du lịch quốc tế đến Bình Định tăng mạnh  (17/02/2006)
Tỉnh Bình Định được quyền cấp phép khai thác quặng Titan tại Khu kinh tế Nhơn Hội  (17/02/2006)
Một số địa phương trong tỉnh thả tôm giống trước lịch thời vụ  (17/02/2006)
Nghề sản xuất tôm giống sa sút: Hệ lụy của cách làm tự phát  (17/02/2006)
Cổ phần hóa doanh nghiệp Điện lực: Sự chuẩn bị cho hành trình ra biển lớn  (17/02/2006)
Đầu tư 34 tỉ đồng phát triển lưới điện  (17/02/2006)