Tây Sơn danh tướng
11. Tộc trưởng Bốc Kiơm
16:26', 18/1/ 2004 (GMT+7)

Ở vùng Tây Sơn thượng có một sắc tộc người Xà Đàng (Sédang) sống biệt lập. Là một sắc dân có tổ chức, sống bằng nghề săn bắn thú rừng, nên rất thạo về cung ná. Tộc trưởng tên là Bốc Kiơm. Thông minh, đởm lược và dũng mãnh. Nơi trú đóng là một rừng già cây cao liên tiếp với một cánh đồng cỏ xanh tươi, có suối, có gò cao, rất tiện cho việc săn bắn và tập luyện cưỡi ngựa.

Bốc Kiơm có tài cưỡi ngựa bắn cung. Ngày ngày dẫn bộ tộc đi săn, ít giao tiếp với người Kinh. Tuy vậy các phụ tá vẫn còn giao thiệp với người Kinh để đổi trao hàng hóa, nên các tin tức của vùng Tây Sơn, Bốc Kiơm vẫn được thông tin đầy đủ.

Nạn tham nhũng chẳng những hoành hành ở vùng xuôi Bình Định mà còn lan tràn lên các vùng hẻo lánh xa xôi. Các quan lại địa phương còn tìm cách đánh thuế cao các sản phẩm của người sắc tộc đem bán, đồng thời tăng cao giá muối, giá cá khô cùng các vật dụng nhu cầu khác. Tính tình của người dân tộc vùng núi rất chân thật. Giá cả thường ít thay đổi. Lúc nào cũng như nhau. Cho nên khi bị tăng giá mua mà lại giảm giá bán, nên người không bằng lòng. Và họ thôi, ít buôn bán với người Kinh nữa. Thiếu tiền thuế, bọn quan lại cho binh săn lùng và bắt nộp thuế. Do đó thường xảy ra đánh nhau. Sắc tộc nào lực lượng yếu thì bỏ làng bỏ rẫy rút vào rừng sâu. Sắc tộc nào chống cự lại được thì bị bao vây kinh tế không cho mua gạo, muối… cho nên lòng người sắc tộc không ưa chính quyền hiện tại.

Tộc trưởng Bốc Kiơm sau nhiều cuộc chống cự mãnh liệt cũng phải tạm đưa toàn bộ Xà Đàng lánh sâu vào vùng an toàn.

Nghe đồn ở đất Tây Sơn hạ có gia đình họ Nguyễn có thế lực hào phóng, nên Bốc Kiơm thường hay dò hỏi tin tức. Chuyện kiếm thần của Nguyễn Nhạc cũng đến tai Bốc Kiơm. Tuy vậy, Bốc Kiơm vẫn không phục.

- Ông Nhạc không phải là người trời, vì không có gì khác thường. Được kiếm thần ai cũng có thể gặp được. Tôi chỉ phục khi thấy tài của ông Nhạc trước mắt.

Biết được tin này, ông Nhạc bèn cùng ông Lữ và một nhóm tùy tùng lên cắm trại ở ven núi sắc tộc Xà Đàng. Ông dùng giấy trắng tẩm dầu rồi đem phơi khô, dùng giấy này phất trong lòng đôi giỏ bội (là một loại giỏ đan bằng tre có lỗ lớn) ở xa trông như đôi giỏ thường.

Hằng ngày vào buổi sáng sớm, ông Nhạc quảy đôi giỏ bội ra bờ suối gánh nước. Nhờ có giấy bóng nên nước không chảy ra ngoài. Người sắc tộc Xà Đàng trông thấy lấy làm phục nói lan ra khắp buôn làng. Bốc Kiơm đồng ý, nhưng muốn biết người lãnh đạo ấy là ai, đưa ra điều kiện phải là người tài ba làm cho Bốc Kiơm kính phục. Nguyễn Nhạc hỏi điều kiện. Bốc Kiơm bảo:

- Ông gánh được nước bằng giỏ bội là nhờ ông có phù phép. Phù phép là do tà ma giúp đỡ chứ không phải tài do trời sanh. Nay trên núi Hiển Hách này có một bầy ngựa rừng hễ thấy bóng người là chạy tránh. Con ngựa cầm đầu sắc trắng tinh, bướm và đuôi dài, lông óng như tơ, tiếng hí vang xa nghìn dặm. Chúng tôi gọi là ngựa thần, ngài mà chinh phục được quả là người trời. Tôi xin đem cả sắc tộc Xà Đàng của tôi theo ngài lập nghiệp.

Nguyễn Nhạc bèn lập mưu bắt ngựa. Người Xà Đàng tin phục và Bốc Kiơm chịu hợp tác với Nguyễn Nhạc và gọi ông Nhạc là Vua Trời. Bốc Kiơm nhận việc huấn luyện bắn cung, bắn ná cho đám nghĩa quân. Nhờ ở tài bắn giỏi trăm phát trăm trúng, đi bộ cũng như phi ngựa mà Bốc Kiơm lại bày cho những nghĩa quân cách làm bẫy, cắm chông, làm cung tên và các chất độc trong cây rừng.

Các tướng Võ Đình Tú, Nguyễn Văn Tuyết, Lê Văn Hưng đều trở nên bạn tâm đắc với Bốc Kiơm. Năm 1773, Nguyễn Nhạc kéo quân khởi nghĩa. Bốc Kiơm xin được ở lại để tiếp tục huấn luyện binh sĩ và bảo vệ miền Tây Sơn thượng. Nguyễn Nhạc liền giao việc sơn phòng cho Bốc Kiơm chớ không riêng gì Tây Sơn thượng. Các sắc tộc vùng An Khê, Pleiku, KonTum đều thuộc quyền quản lý của Bốc Kiơm. Nguyễn Nhạc lại tặng cho ông một chiếc nón lông đen chớp bạc, quai tua điều, một con tuấn mã và một cây mác bạc.

Năm 1776, Nguyễn Nhạc xưng đế hiệu Thái Đức hoàng đế, ban chức tước cho các cộng sự. Bốc Kiơm không nhận chức tước cũng không nhận tiền của ban cho. Bốc Kiơm chỉ xin được nhà vua hàng năm cung cấp muối và cá khô để nuôi lòng trung thành của sắc dân miền cao nguyên.

. Theo Võ nhân Bình Định

(còn tiếp)

Gửi tin này qua E-mail In thông tin Gửi phản hồi
CÁC TIN KHÁC >>
10. Phạm Cần Chính   (16/01/2004)
9. Nhưng Huy và Tư Linh  (09/01/2004)
8. Phạm Văn Thọ và Lâm Thị Bạch   (08/01/2004)
7. Nguyễn Bảo   (07/01/2004)
6. Lê Trung  (06/01/2004)
5. Ngô Văn Sở   (05/01/2004)
4. Trương Văn Đa  (28/12/2003)
3. Nguyễn Quang Thùy   (26/12/2003)
2. Đặng Văn Long   (25/12/2003)
1. Đặng Xuân Phong  (24/12/2003)
Nguyễn Thị Dung và Huỳnh Thị Cúc  (23/12/2003)
Trần Thị Lan  (22/12/2003)
Bùi Thị Nhạn  (21/12/2003)
1. Bùi Thị Xuân  (18/12/2003)
1. Bùi Thị Xuân  (17/12/2003)