Tây Sơn danh tướng
8. Phạm Văn Thọ và Lâm Thị Bạch
16:28', 8/1/ 2004 (GMT+7)

Phạm Văn Thọ là người Bồng Sơn (Hoài Nhơn), phủ Quy Nhơn, gia đình khá giả, có học mà giỏi võ nghệ. Huyện Hoài Nhơn kế cận Hoài Ân nên Phạm Văn Thọ thường qua lại giao du với Trần Quang Diệu. Tính tình phóng khoáng nên kết bạn với nhiều người và hay đi đó đây để mở rộng kiến thức.

Trong một chuyến đi du ngoạn, Phạm Văn Thọ đã tình cờ ra tay cứu giúp một thiếu nữ đang bị một bọn côn đồ uy hiếp. Do đó, ông làm quen và kết duyên với thiếu nữ đó là bà Lâm Thị Bạch.

Bà họ Lâm người An Nhơn (Tuy Viễn), con nhà khá giả thích võ nghệ, bà nghe tiếng thầy giáo Trương Văn Hiến mở trường dạy cả văn lẫn võ nên tìm đến xin nhập môn. Tuy nhiên, sau khi diện kiến, bà được biết rõ là thầy Hiến không nhận nữ sinh nên bà đành thất vọng trở về nhà. Trên đường về bà gặp bọn côn đồ chặn đường chọc ghẹo và gây sự, quấy phá. Không dừng được cơn giận, bà đã ra tay chống trả. Tuy võ nghệ hơn người song "mãnh hổ nan địch quần hồ", nên bà bị chúng bao vây sắp lâm vào thế hạ phong. Trong cơn nguy ngập thì bà được Phạm Văn Thọ ra tay giải cứu. Một mình tay không, Phạm Văn Thọ đã hạ mười tên côn đồ có vũ khí trong tay.

Từ đó hai người trở thành đôi bạn. Ông Thọ thường ghé nhà bà đàm đạo và chỉ thêm các bộ môn võ nghệ cho bà. Hai năm sau, ông Thọ cùng với Trần Quang Diệu về với nhà Tây Sơn, lập được nhiều công. Năm sau, ông bà Phạm, Lâm làm lễ thành hôn. Bà theo ông đi chinh chiến khắp nơi.

Năm Ất Mão (1795), Phạm Văn Thọ được cử làm Trấn thủ Quảng Nam, cùng lúc với Nguyễn Văn Lộc làm Trấn thủ Quảng Nghĩa.

Tháng 3 năm Đinh Tỵ (1797), mùa gió Nam bắt đầu, Nguyễn Phúc Ánh để Tôn Thất Hội ở lại giữ Gia Định đem tử quân cùng Hoàng tử Cảnh ra đánh Quy Nhơn. Bị thủy quân Tây Sơn đánh bại, Nguyễn Phúc Ánh xuôi theo chiều gió ra đánh thành Quảng Nam.

Thành Quảng Nam ở xã La Qua, huyện Diên Phước. Chu vi 489 trượng, cao 1 trượng 1 thước, có 4 cửa thành, hào rộng 4 trượng 5 thước, sâu hơn 7 thước. Khi Nguyễn Phúc Ánh kéo binh vây thành thì Phạm Văn Thọ đi lo việc vận lương bên ngoài. Trong thành chỉ còn bà Lâm Thị Bạch cùng tướng sĩ. Thay thế chồng, bà sai đóng chặt cửa thành, nai nịt gọn gàng lên mặt thành chỉ huy binh sĩ đóng giữ các nơi hiểm yếu, chống cự với quân nhà Nguyễn.

Ngày cũng như đêm, bà Lâm không rời lưng ngựa, nơi nào có giặc tấn công thì tức khắc có mặt bà ngay. Mặt Bắc thiếu tên đạn, bà cho vận chuyển tiếp tế liền, mặt Nam có tiếng reo hò thì bóng ngựa của bà đã vụt đến. Nhờ vậy mà thành chống cự được hơn hai tháng trời. Phạm Văn Thọ ở ngoài thành, binh khí ít không dám tấn công cứu thành, đành phải lui xa tránh giao tranh với quân Nguyễn.

Liệu sức lực càng ngày càng mòn mỏi, bà Lâm Thị Bạch cắt tay lấy máu viết thư xin cứu viện gởi tổng binh trấn thủ Quảng Nghĩa là Nguyễn Văn Lộc. Lưỡng đầu thọ địch, quân Nguyễn Phúc Ánh kéo nhau chạy về Gia Định. Vừa hao binh, tổn tướng, quân lính đói khát mà không hạ nổi thành Quảng Nam, do một nữ tướng chống đỡ. Nguyễn Phúc Ánh lấy trận đánh thành Quảng Nam là một cái nhục lớn cần phải trả, nhưng không bao giờ cầm quân đánh thành này một lần nào nữa.

Cuộc hội ngộ vui mừng đầy nước mắt của hai vợ chồng tướng quân Phạm, Lâm sau gần hai tháng xa nhau trong binh lửa, trước sự reo hò chiến thắng của quân sĩ. Tổng binh Nguyễn Văn Lộc vô cùng xúc động xem như đó là phần thưởng lớn lao của ông trong công việc cứu viện cho đồng liêu và cũng là một chút góp công vào thành tích anh hùng của một nữ hào kiệt đã xả thân vì tổ quốc, vì người chồng thân thiết của mình.

Năm Canh Thân (1800), hai vợ chồng đón tiếp quân Trần Quang Diệu cùng vào Quy Nhơn.

Năm Tân Dậu (1801), tướng quân Phạm Cần Chánh thay thế chức Trấn thủ. Hai vợ chồng về thăm quê hương rồi nhân Thuận Hóa không còn thuộc nhà Tây Sơn nữa, nên không trở về triều chánh.

Mây ngàn hạc nội với tháng năm còn lại. Gia Long cho tầm nã song biệt vô âm tín.

. Theo Võ nhân Bình Định

(còn tiếp)

 

Gửi tin này qua E-mail In thông tin Gửi phản hồi
CÁC TIN KHÁC >>
7. Nguyễn Bảo   (07/01/2004)
6. Lê Trung  (06/01/2004)
5. Ngô Văn Sở   (05/01/2004)
4. Trương Văn Đa  (28/12/2003)
3. Nguyễn Quang Thùy   (26/12/2003)
2. Đặng Văn Long   (25/12/2003)
1. Đặng Xuân Phong  (24/12/2003)
Nguyễn Thị Dung và Huỳnh Thị Cúc  (23/12/2003)
Trần Thị Lan  (22/12/2003)
Bùi Thị Nhạn  (21/12/2003)
1. Bùi Thị Xuân  (18/12/2003)
1. Bùi Thị Xuân  (17/12/2003)
1. Bùi Thị Xuân  (16/12/2003)
1. Bùi Thị Xuân:  (15/12/2003)
1. Bùi Thị Xuân  (14/12/2003)