Tản mạn về con khỉ năm Giáp Thân
16:9', 8/1/ 2004 (GMT+7)

Chuyển dịch giáp vòng theo 12 con giáp (Thập nhị chi), con khỉ lại tái xuất vào năm 2004 - năm Giáp Thân. Đi kèm với thập nhị chi có thập can. Nhìn ở góc độ thần quyền trong thập can có hai can tốt nhất là Nhâm và Quý. "Nhâm" hợp với nam, "Quý" hợp với nữ (nam Nhâm nữ Quý). Trong thập nhị chi người ta không hài lòng lắm về Thân (khỉ), nhất là sinh nhằm tuổi Thân. Nếu Thân đi đôi với Canh (Canh Thân) thì càng thất vọng hơn. Vì người phương Đông quan niệm Canh là cô độc, Thân là tuổi con khỉ lao đao...

Nhưng đó chỉ là nói cho vui ba ngày Tết, bởi vì thiếu gì người tuổi Thân "ăn nên làm ra", giàu sang phú quý, vợ đẹp con khôn, có chức có quyền trong xã hội từ xưa đến nay. Vì vậy không nên tin vào số mệnh. Cụ Nguyễn Du từng nói rằng: "Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều" chính là vậy.

Khỉ là loài linh trưởng giống con người nhất trong các động vật. Vượn người đã có từ thời đồ đá và nó không ngừng tiến hóa qua từng thời đại để trở nên chúa tể muôn loài là con người hiện nay, còn con cháu "Tề Thiên Đại Thánh" suốt đời vẫn như vậy, rốt cuộc khỉ vẫn hoàn cốt khỉ. Loài khỉ lớn nhất thế giới là hắc tinh tinh, chúng cao trên 1,5m có bộ óc bằng 1/3 bộ óc con người, khá thông minh và dễ dạy. Chúng có thể hiểu được nhiều ký hiệu, một số từ và biết rõ một ít tên các đồ vật... Loài khỉ được tuyển vào làm việc nhiều nhất trong các rạp xiếc. Khỉ có nhiều chủng loại khác nhau. Ở nước ta, có loài khỉ lông vàng, khỉ lông xám, khỉ vọc, con Cù lần, khỉ Đột, Đười ươi... Ở các nước châu Phi có khỉ hắc tinh tinh, khỉ đầu chó... Loài khỉ ăn trái cây, hạt và sống thành bầy đàn ở các khu rừng rậm, chúng rất đoàn kết và biết cảnh giác. Khỉ thường kéo đến các nương rẫy của đồng bào dân tộc để bẻ bắp và hái quả. Để chứng tỏ tài bẻ bắp trộm, khỉ có những hành động cực kỳ tinh tế và chu đáo. Bước một, con khỉ đầu đàn lựa một cây cao gần rẫy bắp leo lên quan sát động tĩnh. Nếu không thấy người, khỉ tụt nhanh xuống đất thông báo cho cả bầy núp tại các lùm cây quanh đó. Bước hai, những con khỉ đực đi trước dò đường xem chừng cạm bẫy. Nếu không thấy có dấu hiệu khả nghi, khỉ liền cất tiếng kêu báo hiệu "an toàn" cho đồng bọn ập vào rẫy. Chỉ không đầy mươi phút, rẫy bắp mấy hecta trở nên xác xơ không còn một trái nguyên vẹn. Chúng lấy dây rừng buộc vào lưng để dắt được nhiều bắp. Tuy vậy khôn ngoan của khỉ cũng có giới hạn. Nó vẫn thường bị con người lừa sập bẫy để trở thành món cao khỉ.

Khỉ bắt chước rất tốt, có nhiều mẩu chuyện kể về khỉ như: Thấy người nhóm lửa nấu cơm, khỉ cũng bắt chước nhưng đem mồi lửa lên nóc nhà. Trong phim Tarzan ta thấy chú khỉ Đột bắt chước người cầm đuốc đốt nhà của thổ dân da đỏ. Thấy chủ cạo râu trước khi đi làm, khỉ cũng bắt chước, nhưng lại bị rách da chảy máu đầy mặt... vì khỉ hay làm "trò khỉ" nên người nuôi luôn phải nhốt hoặc xích cẩn thận.

Trong y học, con khỉ được dùng làm thuốc. Khỉ đi vào đời sống văn hóa người châu Á qua năm thân, tháng thân, ngày thân, giờ thân. Trong thành ngữ, tục ngữ, ca dao Việt Nam, khỉ cũng được người đời nhắc đến như: "Trời sinh con khỉ ở lùm. Chuyền qua chuyền lại rớt ùm xuống sông" hoặc "Khỉ bồng con lên non kiếm trái. Cảm thương nàng phận gái mồ côi."

Câu thành ngữ "khỉ ho, cò gáy" để chỉ nơi xa xôi, heo hút không có bóng người. Để nói lên những thói xấu, nhưng không che dấu ai: "Khỉ lại là khỉ, mèo lại hoàn mèo". Không nên khinh địch mà phải hết sức cẩn trọng: "Khinh khỉ mắc độc già". Chiếc cầu tre bắc qua kênh rạch ở vùng sông nước Nam bộ được ví là "Cầu khỉ". Câu mắng "khỉ gió", "đồ khỉ" là ám chỉ người không đứng đắn. "Khỉ ngồi bàn độc" là muốn nói đến kẻ không có tài năng mà làm quan to. Hành động của người không biết điều được ví là kẻ "rung cây nhát khỉ"...

Bắt chước để tự hoàn thiện bản thân, cải tà quy chánh là điều tốt nên làm. Trái lại, bắt chước làm điều xấu, như làm hàng giả, hàng nhái, đồ dỏm thì trước sau gì cũng bị luật pháp trừng trị. Trong nền kinh tế thị trường hiện nay có biết bao "trò khỉ" nhằm lừa gạt người tiêu dùng bằng hàng nhái, hàng giả, vi phạm thương hiệu sản phẩm, khiến cho người tiêu dùng phải "tiền mất tật mang". Đó cũng được gọi là "trò khỉ"của con người.

THANH TÂM

 

Gửi tin này qua E-mail In thông tin Gửi phản hồi
CÁC TIN KHÁC >>
Nhìn lại một năm thực hiện đề án mở rộng ủy nhiệm thu cho UBND xã   (07/01/2004)
Đừng biến mỹ tục đi tết thành "họa tục" hối lộ!  (06/01/2004)
Hãy trả lại công viên thiếu nhi cho thiếu nhi   (05/01/2004)
Tuyên truyền: Cần chú trọng phương pháp   (04/01/2004)
Chúc mừng Báo Bình Định điện tử tròn 1 tuổi   (02/01/2004)
Cuối năm - 1001 chuyện bói toán  (31/12/2003)
Trung tâm thương mại Quy Nhơn: Hai điều gây phiền hà cho khách hàng  (30/12/2003)
Góp thêm ý kiến về giải quyết nhà ở cho người có thu nhập thấp ở đô thị  (29/12/2003)
Không nên để giáo viên chủ nhiệm trực tiếp thu các khoản tiền của học sinh  (28/12/2003)
Làm gì để kinh tế địa phương phát triển vững chắc ?   (26/12/2003)
Đôi điều về việc sử dụng vốn 135 ở cơ sở  (24/12/2003)
Thị trường chất tẩy rửa: Phong phú, đa dạng và... thật giả khó phân  (23/12/2003)
Nên mở rộng nuôi cá chim trắng ở tỉnh Bình Định  (22/12/2003)
Nhân lực - vấn đề quan trọng cho sự phát triển của Bình Định  (21/12/2003)
Vệ sinh giết mổ gia súc, gia cầm: Bao giờ mới được chấn chỉnh?   (19/12/2003)